Liber sextus
Gallī et Germānī
Gradus quārtus · Lēctiō expedīta
Multīs dē causīs Caesar māiōrem Galliae mōtum exspectāns, per M. Silānum, C. Antistium Rēgīnum, T. Sextium lēgātōs dēlēctum habēre īnstituit;…
Interfectō Indūtiomārō, ut docuimus, ad eius propinquōs ā Trēverīs imperium dēfertur. Illī fīnitimōs Germānōs sollicitāre et pecūniam pollicērī…
Itaque nōndum hieme cōnfectā, proximīs IIII coāctīs legiōnibus dē imprōvīsō in fīnīs Nerviōrum contendit, et prius quam illī aut convenīre aut…
Cōgnitō eius adventū Accō, quī prīnceps eius cōnsilī fuerat, iubet in oppida multitūdinem convenīre; cōnantibus, prius quam id efficī posset,…
Hāc parte Galliae pācātā tōtus et mente et animō in bellum Trēverōrum et Ambiorigis īnsistit. Cavarinum cum equitātū Senonum sēcum proficīscī…
Caesar, partītīs cōpiīs cum C. Fabiō lēgātō et M. Crassō quaestōre celeriterque effectīs pontibus, adit tripartītō, aedificia vīcōsque incendit,…
Dum haec ā Caesare geruntur, Trēverī māgnīs coāctīs peditātūs equitātūsque cōpiīs Labiēnum cum ūnā legiōne quae in eōrum fīnibus hiemābat…
Vix agmen novissimum extrā mūnītiōnēs prōcesserat, cum Gallī — cohortātī inter sē nē spērātam praedam ex manibus dēmitterent; longum esse…
Caesar postquam ex Menapiīs in Trēverōs vēnit, duābus dē causīs Rhēnum trānsīre cōnstituit: quārum ūna erat quod Germānī auxilia contrā sē…
Interim paucīs post diēbus fit ab Ubiīs certior Suēvōs omnīs in ūnum locum cōpiās cōgere, atque eīs nātiōnibus quae sub eōrum sint imperiō…
Quoniam ad hunc locum perventum est, nōn aliēnum esse vidētur dē Galliae Germāniaeque mōribus et quō differant hae nātiōnēs inter sēsē…
Cum Caesar in Galliam vēnit, alterīus factiōnis prīncipēs erant Haeduī, alterīus Sēquanī. Hī, cum per sē minus valērent (quod summa auctōritās…
In omnī Galliā eōrum hominum quī aliquō sunt numerō atque honōre genera sunt duo. Nam plēbēs paene servōrum habētur locō, quae nihil audet per…
Druidēs ā bellō abesse cōnsuērunt neque tribūta ūnā cum reliquīs pendunt; [mīlitiae vacātiōnem omniumque rērum habent immūnitātem]. Tantīs…
Alterum genus est equitum. Hī, cum est ūsus atque aliquod bellum incidit (quod ferē ante Caesaris adventum quotannīs accidere solēbat, utī aut…
Nātiō est omnis Gallōrum admodum dēdita religiōnibus; atque ob eam causam quī sunt adfectī graviōribus morbīs, quīque in proeliīs perīculīsque…
Deōrum maximē Mercurium colunt. Huius sunt plūrima simulācra; hunc omnium inventōrem artium ferunt, hunc viārum atque itinerum ducem, hunc ad…
Gallī sē omnīs ab Dīte patre prōgnātōs praedicant idque ab druidibus prōditum dīcunt. Ob eam causam spatia omnis temporis nōn numerō diērum sed…
Virī, quantās pecūniās ab uxōribus dōtis nōmine accēpērunt, tantās ex suīs bonīs aestimātiōne factā cum dōtibus commūnicant. Huius omnis…
Quae cīvitātēs commodius suam rem pūblicam administrāre exīstimantur habent lēgibus sānctum, sī quis quid dē rē pūblicā ā fīnitimīs rūmōre aut…
Germānī multum ab hāc cōnsuētūdine differunt. Nam neque druidēs habent quī rēbus dīvīnīs praesint neque sacrificiīs student. Deōrum numerō eōs…
Agrī cultūrae nōn student, māiorque pars eōrum vīctūs in lacte, cāseō, carne cōnsistit. Neque quisquam agrī modum certum aut fīnīs habet…
Cīvitātibus maxima laus est quam lātissimē circum sē vāstātīs fīnibus sōlitūdinēs habēre. Hoc proprium virtūtis exīstimant, expulsōs agrīs…
Ac fuit anteā tempus cum Germānōs Gallī virtūte superārent, ultrō bella īnferrent, propter hominum multitūdinem agrīque inopiam trāns Rhēnum…
Huius Hercyniae silvae, quae suprā dēmōnstrāta est, lātitūdō VIIII diērum iter expedītō patet; nōn enim aliter fīnīrī potest, neque mēnsūrās…
Est bōs cervī figūrā, cuius ā mediā fronte inter aurīs ūnum cornū exsistit excelsius magisque dērēctum hīs quae nōbīs nōta sunt cornibus. Ab…
Sunt item quae appellantur alcēs. Hārum est cōnsimilis caprīs figūra et varietās pellium; sed māgnitūdine paulō antecēdunt mutilaeque sunt…
Tertium est genus eōrum quī ūrī appellantur. Hī sunt māgnitūdine paulō īnfrā elephantōs; speciē et colōre et figūrā taurī. Māgna vīs eōrum est…
Caesar, postquam per Ubiōs explōrātōrēs comperit Suēvōs sēsē in silvās recēpisse, inopiam frūmentī veritus (quod, ut suprā dēmōnstrāvimus,…
Basilus ut imperātum est facit. Celeriter contrāque omnium opīniōnem cōnfectō itinere multōs in agrīs inopīnantīs dēprehendit; eōrum indiciō ad…
Ambiorīx cōpiās suās iūdiciōne nōn condūxerit, quod proeliō dīmicandum nōn exīstimāret, an tempore exclūsus et repentīnō equitum adventū…
Sēgnī Condrūsīque, ex gente et numerō Germānōrum, quī sunt inter Eburōnēs Trēverōsque, lēgātōs ad Caesarem mīsērunt ōrātum ‘nē sē in hostium…
Partītō exercitū T. Labiēnum cum legiōnibus tribus ad Ōceanum versus in eās partīs quae Menapiōs attingunt proficīscī iubet; C. Trebōnium cum…
Erat, ut suprā dēmōnstrāvimus, manus certa nūlla, nōn oppidum, nōn praesidium quod sē armīs dēfenderet, sed in omnīs partīs dispersa multitūdō.…
Haec in omnibus Eburōnum partibus gerēbantur, diēsque adpetēbat VII, quem ad diem Caesar ad impedīmenta legiōnemque revertī cōnstituerat. Hīc…
Cicerō (quī omnīs superiōrēs diēs praeceptīs Caesaris summā dīligentiā mīlitēs in castrīs continuisset, ac nē cālōnem quidem quemquam extrā…
Hōc ipsō tempore [et] cāsū Germānī equitēs interveniunt, prōtinusque eōdem illō quō vēnerant cursū ab decumānā portā in castra inrumpere…
Erat aeger in praesidiō relictus P. Sextius Baculus, quī prīmum pīlum apud Caesarem dūxerat, cuius mentiōnem superiōribus proeliīs fēcimus, ac…
Interim cōnfectā frūmentātiōne mīlitēs nostrī clāmōrem exaudiunt; praecurrunt equitēs; quantō rēs sit in perīculō cōgnōscunt. Hīc vērō nūlla…
Cālōnēs in proximum tumulum prōcurrunt. Hinc celeriter dēiectī sē in sīgna manipulōsque coniciunt; eō magis timidōs perterrent mīlitēs. Aliī…
Germānī dēspērātā expūgnātiōne castrōrum, quod nostrōs iam cōnstitisse in mūnītiōnibus vidēbant, cum eā praedā quam in silvīs dēposuerant trāns…
Reversus ille,— ēventūs bellī nōn ignōrāns, ūnum quod cohortēs ex statiōne et praesidiō essent ēmissae questus, nē minimum quidem cāsuī locum…
Caesar, rūrsus ad vexandōs hostīs profectus, māgnō equitum coāctō numerō ex fīnitimīs cīvitātibus, in omnīs partīs dīmittit. Omnēs vīcī atque…
Tālī modō vāstātīs regiōnibus exercitum Caesar duārum cohortium damnō Dūrocortorum Rēmōrum dēdūcit; conciliōque in eum locum Galliae indīctō dē…