Hāc rē cōgnitā Caesar mittit complūrīs equitum turmās eō dē mediā nocte; imperat ut paulō tumultuōsius omnibus locīs pervagentur. Prīmā lūce māgnum numerum impedīmentōrum ex castrīs mūlōrumque prōdūcī dēque hīs strāmenta dētrahī mūliōnēsque cum cassidibus, equitum speciē ac simulātiōne, collibus circumvehī iubet. Hīs paucōs addit equitēs quī lātius ostentātiōnis causā vagentur. Longō circuitū eāsdem omnīs iubet petere regiōnēs. Haec procul ex oppidō vidēbantur, ut erat ā Gergoviā dēspectus in castra; neque tantō spatiō, certī quid esset, explōrārī poterat. Legiōnem x eōdem lūce mittit et paulum prōgressam īnferiōre cōnstituit locō silvīsque occultat. Augētur Gallīs suspīciō atque omnēs illō ad mūnītiōnem cōpiae trādūcuntur. Vacua castra hostium Caesar cōnspicātus, tēctīs īnsīgnibus suōrum occultātīsque sīgnīs mīlitāribus, rārōs mīlitēs (nē ex oppidō animadverterentur) ex māiōribus castrīs in minōra trādūcit, lēgātīsque quōs singulīs legiōnibus praefēcerat quid fierī velit ostendit: in prīmīs monet ut contineant mīlitēs nē studiō pūgnandī aut spē praedae longius prōgrediantur; quid inīquitās locī habeat incommodī prōpōnit; hoc ūnā celeritāte posse vītārī; occāsiōnis esse rem, nōn proelī. Hīs rēbus expositīs sīgnum dat et ab dextrā parte aliō ascēnsū eōdem tempore Haeduōs mittit.
Gradus IVLitterae
Textus et quantitātēs ex ēditiōne Greenough (1898), rēgulīs nostrīs adhibitīs. Fontēs et ratiō ēdendī →